Αλιευτικώς. Όψεις πατερικής δογματικής

Το νέο μου βιβλίο από τις εκδόσεις Ηρόδοτος

Το εξώφυλλο του νέου βιβλίου μου

Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ηρόδοτος το νέο μου βιβλίο με τίτλο Αλιευτικώς. Όψεις πατερικής δογματικής .

Τα προσωπεία του προσώπου

Πρακτικά Θεολογικής Ημερίδας 

του Συλλόγου Θεολόγων ΜΕΘΕΞΙΣ

Μόλις κυκλοφόρησαν σε έναν φιλόκαλο τόμο τα Πρακτικά της Ημερίδας που διοργάνωσε ο Σύλλογος Θεολόγων "Μέθεξις" τον περασμένο Οκτώβριο στην Αθήνα με θέμα πτυχές της θεολογίας του προσώπου και τίτλο Τα προσωπεία του προσώπου.

Ορθόξο δόγμα και εκσυγχρονισμός

Το νέο μου βιβλίο: Ορθόδοξο δόγμα και θεολογικός εκσυγχρονισμός. Σύγχρονα θεολογικά ρεύματα στην Ελλάδα

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Γρηγόρη το νέο σύγγραμμά μου με τον ως άνω τίτλο και υπότιτλο. Οι επισκέπτες του παρόντος ιστολογίου είχαν εδώ και αρκετούς μήνες ενημερωθεί για την επικείμενη έκδοσή του, η οποία, ωστόσο, καθυστέρησε πέραν του αναμενομένου για να καταστεί εφικτή, με τη χάρη του Τριαδικού Θεού, μόλις αυτές τις ημέρες.

Ορθόδοξη θεολογία στα Ιταλικά;

  Η ΙΤΑΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΟΥ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ. ΠΡΟΣΩΠΑ, ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ, ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ

 

Μόλις κυκλοφόρησε στα Ιταλικά το βιβλιό μου Εισαγωγή στην ιστορία της δυτικής θεολογίας (ελληνική έκδοση: Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα 2012). Το πόνημα μετέφρασε στην Ιταλική ο διάσημος μεταφραστής ελληνικών θεολογικών βιβλίων καθηγητής Αντόνιο Ραντσολίν, επιμελήθηκε ο Γιώργος Καραλής και εξέδωσε ο εκδοτικός οίκος Asterios της Τεριέστης.  Από τη θέση αυτή τους ευχαριστώ για την συνεργασία.

Σε ό, τι ακολουθεί αναδημοσιεύω στοιχεία αναφορικά με την έκδοση του βιβλίου, που ανάρτησε ο εν λόγω εκδοτικός οίκος στην επίσημη ιστοσελίδα του. Ιδιαιτέρως συγκινητική θεωρώ την αναφορά του ιταλικού σημειώματος στα αίτια συγγραφής του εν λόγω πονήματος, το οποίο προέκυψε ως καρπός της διδασκαλίας του μαθήματος της Δυτικής Θεολογίας, που μου ανατέθηκε στην ΑΕΑ Βελλάς Ιωαννίνων άμα τη αναλήψει των καθηκόντων μου ως Επίκουρος Καθηγητής.

Τέλος αναρτώ επίσης συνδέσμους ηλεκτρονικής αγοράς του βιβλίου για όσους ενδιαφέρονται να το αποκτήσουν στην ιταλική έκδοση.  

Στοχασμοί στον παρόντα αιώνα…

Το εισαγωγικό σημείωμα από το πρόσφατο βιβλίο μου:

 Scripta minora. Ιχνογραφήματα ορθόδοξης θεολογικής και πολιτισμικής αυτογνωσίας, Αθήνα 2016

Ι. Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Λάμποβο, Αργυρόκαστρο)

Ο Έζρα Πάουντ είχε πει κάποτε ότι «μεγαλοφυΐα είναι η ικανότητα να βλέπεις δέκα πράγματα εκεί που ο συνηθισμένος άνθρωπος βλέπει μόνο ένα». Tο ανά χείρας βιβλίο δεν γράφτηκε από κάποιον που διαθέτει τέτοια έκτακτη ικανότητα και κατά τούτο αποτελεί συλλογή κειμένων ενός «συνηθισμένου» ανθρώπου. Αποτυπώνει όψεις της κάποτε επώδυνης συνάντησής του με μια ολοένα επιδεινούμενη, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε ελληνικό επίπεδο πραγματικότητα, μέσα από το πρίσμα που ορίζει η ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση του λαού μας.

Κυκλοφόρησε το νέο μου βιβλίο

Scripta minora. Ιχνογραφήματα ορθόδοξης θεολογικής και πολιτισμικής αυτογνωσίας

Μόλις κυκλοφόρησε το νέο μου βιβλίο με τον ως άνω τίτλο στα βιβλιοπωλεία. Όπως ευχερώς αντιλαμβάνεται κανείς, πρόκειται για σύντομα ως επί το πλείστον κείμενα αφ΄ ενός θεολογικού-δογματικού και αφ' ετέρου ιστορικού και πολιτισμικού προβληματισμού, τα οποία υπόρρητα διατρέχει η αγωνία για την πολιτικοκοινωνική και κυρίως πνευματική ανάταξη της, θαρρείς, ανηκέστως πληγείσας ελληνικής πατρίδας στο πλαίσιο μιας ευρύτερης, ευρωπαϊκής και παγκόσμιας, συναστρίας φαινομένων παρακμής αλλά και εν ταυτώ νέων αναζητήσεων.

Αγιογραφική και αγιοπατερική θέαση της Εκκλησίας

Η ομιλία μου στον Πολυχώρο "Δημήτρης Χατζής" των Ιωαννίνων

 

Αναρτήθηκε από την έγκριτη ιστοσελίδα ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ η μαγνητοσκόπηση (βίντεο) της ομιλίας που εκφώνησα στην εκδήλωση παρουσίασης βιβλίων μου (Ορθόδοξη θεολογία και τουρκοκρατούμενος Ελληνισμός και Ζητήματα Εκκλησιολογίας) στα Ιωάννινα στις 25/11/2015.

 

Σε κομβικό σημείο της ανάλυσής μου αναδεικνύεται, φρονώ, ο παραλληλισμός μεταξύ θεολογικού και ιστοριογραφικού αναθεωρητισμού: Τόσο στην ορθόδοξη Θεολογία (και δη στην Εκκλησιολογία), όσο και στην επιστήμη της νεότερης Ιστορίας μας παρατηρείται μια ολοόενα κλιμακούμενη τάση νόθευσης της καθαρής επιστημονικής θέασης: Στη Θεολογία: δογματικός σχετικισμός· στην Ιστορία: μεταμοντέρνα αμφισβήτηση της ιστορικοπολιτισμικής συνέχειας του Γένους. Η λύση που αντιπροτείνεται είναι πνευματική εγρήγορση και επιστημονική εντιμότητα.  

Μέσα από τον φακό του Κώστα Τερζόπουλου

... η εκδήλωση της 25ης Νοεμβρίου 2015

Η έδρα της ΑΕΑ Βελλάς

    Αναρτώ σήμερα φωτογραφικά στιγμιότυπα από την εκδήλωση παρουσίασης βιβλίων μου στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ιωαννιτών της 25ης Νοεμβρίου 2015. 

Την καλλιτεχνική ευθύνη για την φωτογραφική κάλυψη της εκδήλωσης είχε ο φοιτητής της ΑΕΑ Βελλάς / Ιωαννίνων και ερασιτέχνης φωτογράφος Κώστας Τερζόπουλος. Το φωτογραφικό λεύκωμα μας δίνει μια εικόνα της εκδήλωσης μέσα από το συναρπαστικό φακό του.

Ορθόδοξη Εκκλησιολογία και σύγχρονες προκλήσεις

«Ζητήματα Ἐκκλησιολογίας» *

Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

 

 Ὁ μακαριστός π. Ἰωάννης Ρωμανίδης, Καθηγητής τῆς Θεο­λογικῆς Σχολῆς Θεσσαλονίκης, σέ κάποιο γράμμα του στόν ἐπίσης μακαριστό π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ, Καθηγητή στόν Χάρβαντ τῆς Βοστώνης Ἀμερικῆς ἔγραφε: «Δυστυχῶς, ἐμεῖς οἱ σύγχρονοι Ὀρθόδοξοι ἔχουμε χάσει ἐντελῶς τό νόημα τῆς διακρίσεως μεταξύ αἱρέσεως καί Ὀρθοδοξίας ἀκριβῶς, ἐπειδή ἔχουμε διαζεύξει τήν θεολογία ἀπό τήν εὐσέβεια καί προσπαθοῦμε νά γίνουμε εὐσεβεῖς χωρίς τήν καθοδήγηση τοῦ ὀρθοδόξου δόγματος, καί ἔτσι ἔχει καταστῆ ἐφικτό ἄνθρωποι μέ ἀσυνείδητες αἱρετικές προϋποθέσεις νά ὁρίζουν τό ὑπόδειγμα τῆς σύγχρονης ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς, ἰδιαίτερα σέ αὐτή τήν χώρα», ἐννοώντας τήν Ἀμερική (σελ. 78).

 

Ἐρῶ. Το νέο τεύχος

... του περιοδικού της Ενωμένης Ρωμηοσύνης

Κυκλοφόρησε το τεύχος υπ’ αριθμόν 22-23 του σημαντικού Περιοδικού Ἐρῶ, που εκδίδει το Κέντρο ενότητος και μελέτης-προβολής των αξιών μας, Ενωμένη Ρωμηοσύνη.
Πρόκειται για μία φιλόκαλη περιοδική έκδοση που, όπως αντιλαμβάνεται κανείς ευχερώς από τον υπότιτλο, είναι αφιερωμένη στην προαγωγή της γνώσης του ορθόδοξου–ρωμαίικου πολιτισμού στη διαχρονία του με τον τρόπο της υψηλής εκλαΐκευσης. Κάθε τεύχος φιλοξενεί ένα πλήθος κειμένων – άρθρων έγκριτων ερευνητών, πανεπιστημιακών, εκπαιδευτικών, κληρικών και λαϊκών. Η θεματολογία του καλύπτει (όταν δεν είναι μονοθεματικό) ένα ευρύ γνωστικό πεδίο, που εκκινεί από την ορθόδοξη θεολογική και ηθική διδασκαλία, την ιστορική πορεία του ελληνισμού στην διαχρονική περιχώρησή του με την Ορθόδοξη Εκκλησία, την ιστορία της ελληνικής γλώσσας, καθώς και λαογραφικά θέματα, και εξικνείται μέχρι την κριτική προσέγγιση θεμάτων της σύγχρονης εκκλησιαστικής, κοινωνικής και οικογενειακής ζωής, αλλά και της εκπαιδευτικής πράξης.

Έλληνες και Πανσλαβισμός

Ένα μελέτημά μου για τον Κονσταντίν Νικολάεβιτς Λεόντιεφ και τις απόψεις του για τους Έλληνες και το πανσλαβικό ζήτημα

Πριν από ένα περίπου χρόνο διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη το 5ο Συνέδριο Νεοελληνικών Σπουδών της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών (ΕΕΝΣ, 2-5 Οκτωβρίου 2014). Στο συνέδριο, στο οποίο συμμετείχε ένας εξαιρετικά μεγάλος αριθμός Νεοελληνιστών από όλο τον κόσμο, καθώς και ειδικών επιστημόνων από διαφορετικούς κλάδους (Ιστορικοί, Λαογράφοι, Κοινωνιολόγοι, Ιστορικοί του δικαίου, της τέχνης και της φιλοσοφίας και βέβαια Θεολόγοι), συμμετείχα με εισήγηση αφιερωμένη στην προσωπικότητα του Ρώσου διπλωμάτη, ιατρού και πολιτικού φιλοσόφου Κονσταντίν Λεόντιεφ  (1831-1893). Πιο συγκεκριμένα, η προσοχή μου εστιάστηκε στην πολιτική αρθρογραφία του αναφορικά με το ακανθώδες ζήτημα των σχέσεων Ελλήνων και Σλάβων (κυρίως Ρώσων και Βουλγάρων) κατά την κρίσιμη περίοδο των εκκλησιαστικών ερίδων που κατέληξαν στην αντικανονική ανακήρυξη της βουλγαρικής Εξαρχίας.

Β. Τσίγκος, «Θέματα Δογματικῆς τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας»

Παρουσίαση της νέας «Δογματικής» του Καθηγητή του ΑΠΘ Βασιλείου Τσίγκου από τον Σεβ. Μητροπολίτη Ναυπάκτου καί Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεο

Πολύ πρόσφατα δημοσιεύθηκε ένα σημαντικότατο σύγγραμμα του Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Βασιλείου Α. Τσίγκου, στο οποίο με τρόπο εύληπτο και μεθοδικό εκτίθεται το πεντόσταγμα της δογματικής διδασκαλίας της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας. Το βιβλίο αρδεύεται από τα νάματα της ορθόδοξης αγιοπατερικής παράδοσης, της οποίας ο συγγραφέας είναι κράτιστος γνώστης και δοκιμασμένος διδάσκαλος. Για το λόγο αυτό ο καθηγητής Β. Τσίγκος δεν έρχεται να προσθέσει στην ορθόδοξη βιβλιογραφία ένα ακόμα ακαδημαϊκό εγχειρίδιο ξηρής γνώσης· πολύ περισσότερο, επειδή γνωρίζει τη ρήση του αγίου Ισαάκ του Σύρου, "ὁ λόγος ὁ ἐκ τῆς πράξεως ταμιεῖον ἐλπίδος, ἄπρακτος δὲ σοφία παραθήκη αἰσχύνης", αποφεύγει συνετά την ανερμάτιστη στοχαστική θεολόγηση και παρατρέχει (μολονότι τις γνωρίζει και τις ελέγχει) τις μεθόδους φιλοσοφικής "επανερμηνείας" των πατερικών κειμένων. Επιλέγει έτσι συνειδητά, ως μέλος της Εκκλησίας που πρωτίστως "λειτουργεί" διακονικά προς οικοδομή του σώματός της, να θητεύσει στο σχολείο της υπακοής στους χαρισματικούς διδασκάλους του εκκλησιαστικού σώματος, τους θεουμένους αγίους όλων των αιώνων. 

Αφού χαιρετίσω τη δημοσίευση του βιβλίου και συγχαρώ τον συγγραφέα του για την πολύτιμη συμβολή του στα θεολογικά μας γράμματα, δίνω τον λόγο στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ναυπάκτου κ. Ιερόθεο, ο οποίος ήδη παρουσίασε εμπεριστατωμένα το βιβλίο σε εκτενές δημοσίευμά του. Αντιγράφω από την Εκκλησιαστική Παρέμβαση, την ιστοσελίδα της Ι. Μ. Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου.

"Ζητήματα Εκκλησιολογίας"

Παρουσίαση του βιβλίου μου από τον Σεβ. Μητροπολίτη Ναυπάκτου κ. Ιερόθεο

Αναπαράγω από την ιστοσελίδα της Ι. Μητροπόλεως Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου την βιβλιοπαρουσίαση που δημοσίευσε για το πρόσφατο βιβλίο μου ο Σεβασμιώτατος.

Πρόσφατα ἐξεδόθη ἕνα ἐξαιρετικό βιβλίο τοῦ καθηγητοῦ τῆς ὀρθόδοξης Δογματικῆς στήν Ἀνώτατη Ἐκκλησιατική Ἀκαδημία Βελλᾶς (Ἰωάννινα) Γεωργίου Παναγοπούλου μέ τίτλο Ζητήματα ἐκκλησιολογίας καί ὑπότιτλο «ἑρμηνευτική προσέγγιση πτυχῶν τοῦ μυστηρίου τῆς Ἐκκλησίας μέ βάση τήν ὀρθόδοξη πατερική παράδοση», τῶν ἐκδόσεων «Μυρμιδόνες». Μέ τό κείμενο αὐτό θά κάνω μιά σύντομη παρουσίασή του. 

Το βιβλίο μου

Ορθόδοξη θεολογία και τουρκοκρατούμενος Ελληνισμός, Αθήνα (Μυρμιδόνες) 2014

Συνεχίζοντας την παρουσίαση των επιστημονικών πονημάτων μου αναρτώ σήμερα μια σύντομη αναφορά για τη συλλογή μελετημάτων μου σχετικών με την ιστορία των δογμάτων και της Εκκλησίας μας κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, η οποία κυκλοφόρησε την περασμένη χρονιά με τον ως άνω τίτλο.

 Από τον πρόλογο του βιβλίου:

 "Πρόκειται για κείμενα που είτε αναδημοσιεύονται εδώ, είτε βλέπουν για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας. Παρά το ότι συντάχθηκαν με διαφορετικές αφορμές και παρουσιάστηκαν ή (και) δημοσιεύθηκαν σε επιστημονικά βήματα με παραλλάσσουσα εν πολλοίς απεύθυνση, τα εδώ συγκεντρωθέντα μελετήματα, δύναται να υποστηριχθεί, συγκροτούν μια ενιαία θεματική ενότητα, θεμελιώδης παράμετρος της οποίας είναι το μοτίβο της αλλοτρίωσης (ή του κινδύνου της αλλοτρίωσης) της θεολογικής αυτοσυνειδησίας του ελληνικού λαού συνεπεία των αλλεπάλληλων ιστορικών δυστυχημάτων των τελευταίων περίπου επτά εκατονταετιών…"

Το νέο μου βιβλίο, αφιερωμένο στους διωκομένους Ορθοδόξους Χριστιανούς

Γεώργιος Δ. Παναγόπουλος, Ζητήματα Εκκλησιολογίας. Ερμηνευτική προσέγγιση πτυχών του μυστηρίου της Εκκλησίας με βάση την ορθόδοξη πατερική Παράδοση, Αθήνα (Εκδόσεις Μυρμιδόνες) 2015.

Κυκλοφόρησε συν Θεώ το νέο μου σύγγραμμα, το οποίο είναι αφιερωμένο σε καίριες πτυχές του μυστηρίου της μίας, αγίας, αποστολικής και καθολικής Εκκλησίας. Πρόκειται κατά βάση για διδακτικό εγχειρίδιο Ορθόδοξης Εκκλησιολογίας που θα διανέμεται στους φοιτητές μου της ΑΕΑ Βελλάς Ιωαννίνων κατά το η΄ Εξάμηνο σπουδών.

Οι φοιτητές μου θα πρέπει να θωρήσουν αυτονόητο ότι το βιβλίο αυτό δεν αντικαθιστά τα παλαιότερα με ίδιο ή παραμφερές αντικείμενο (λειτουργεί, ούτως ή άλλως, συμπληρωματικά προς το πόνημα του αειμνήστου π. Γ. Φωρόφσκι, Ἡ Ἐκκλησία, τό σῶμα τοῦ ζῶντος Χριστοῦ, και τη Δογματική του Ν. Ματσούκα). Επί  πλέον, αποσκοπεί στο να οδηγήσει σε μια πιο εντατική μελέτη των ίδιων των αγιογραφικών και πατερικών κειμένων, επί των οποίων και εδράζεται η περί Εκκλησίας ορθόδοξη διδασκαλία. 

Νοερά αυτενεργούσα προσευχή και εκκλησιαστική ζωή

     Θεού θέλοντος δημοσιεύεται αμέσως μετά το φετινό Πάσχα από τις Εκδόσεις Ηρόδοτος – Μυρμιδόνες (Αθήνα) το νέο μου βιβλίο με τίτλο: Ζητήματα Εκκλησιολογίας. Πρόκειται για διδακτικό εγχειρίδιο, το οποίο θα διανέμεται μέσω του Ευδόξου στους φοιτητές μου για να τους συνοδεύσει ως κύριο (αλλά όχι αποκλειστικό!) βοήθημά στη μελέτη της Εκκλησιολογίας (Δογματική ΙΙ) και βέβαια στην προετοιμασία για τις εξετάσεις του μαθήματος.

     Εν είδει προδημοσίευσης αναρτώ εδώ ένα απόσπασμα σχετικό με τη νοερά αυτενεργούσα προσευχή, και την αναφαίρετη σπουδαιότητά της για την κατανόηση της ορθόδοξης δογματικής διδασκαλίας αλλά και ολόκληρης της εκκλησιαστικής ζωής. 

     Σημείωση: Έχουν αφαιρεθεί οι υποσημειώσεις.

Γεώργιος Δ. Παναγόπουλος, Ζητήματα Εκκλησιολογίας. Ερμηνευτική προσέγγιση πτυχών του μυστηρίου της Εκκλησίας με βάση την Ορθόδοξη Πατερική Παράδοση, Μυρμιδόνες 2015, σσ. 57-59.

  Εκκλησιοποίηση πέρα και άσχετα από τη χαρίτωση και ανάσταση του «κρυπτοῦ τῆς καρδίας ἀνθρώπου» (Α´ Πέτρου 3, 4) δεν νοείται. Ο «καρπὸς τοῦ ἔσω ἀνθρώπου» (Ισαάκ Σύρος) ξεκινά με τα δάκρυα της μετανοίας, ωριμάζει με την αδιάλειπτη μνήμη του Θεού εν Πνεύματι, και τελειούται κατά πρόληψη της ατελεύτητης τελείωσης των Εσχάτων διά της θεουργικής δωρεάς, όταν μετά την απόπαυση όχι μόνο κάθε αισθητηριακής και λογικής δύναμης αλλά και των νοερών δυνάμεων η ψυχή «θεοειδὴς γενομένη δι’ ἑνώσεως ἀγνώστου ταῖς τοῦ ἀπροσίτου φωτὸς ἀκτίσι ἐπιβάλλῃ ταῖς ἀνομμάτοις ἐπιβολαῖς», για να χρησιμοποιήσω τη θαυμάσια έκφραση των Αρεοπαγιτικών. Τόσο η βιβλική όσο και η εκκλησιαστική ιστορία είναι ακατανόητη δίχως τη γνώση της «εργασίας» του έσω ανθρώπου.